Gratis openbaar vervoer is openbaar vervoer dat gratis aan de reizigers wordt aangeboden. 'Gratis' betekent echter niet 'kosteloos'. De kosten die het openbaar vervoer met zich meebrengt worden in een systeem van gratis openbaar vervoer in beginsel gedragen door de overheid. Wie trein, tram of bus neemt hoeft als gebruiker niets te betalen, maar burgers betalen uiteindelijk voor dit systeem via de belastingen.
De meest genoemde voordelen van gratis openbaar vervoer zijn de positieve milieu-effecten, een vermindering van het aantal autoverplaatsingen en een toename van de mobiliteit voor mensen met een laag inkomen. Ook vervallen de diverse ingewikkelde procedures rond de OV chipkaart en diverse vervoerders. Poortjes en zwartrijders zijn dan verleden tijd.